Bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế biển: Nhìn từ Nhật Bản

Nhật Bản và Việt Nam đều có đường bờ biển dài, tài nguyên biển phong phú. Tuy nhiên, quy mô kinh tế biển của Việt Nam hiện mới chỉ đạt khoảng hơn 10 tỷ USD, trong khi đó, Nhật Bản là 468 tỷ USD. Chính vì vậy, những kinh nghiệm quản lý biển của Nhật Bản là các thông tin quý để Việt Nam hoàn thiện chính sách bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế biển.

Phát triển khu vực biển Seto theo tiêu chí “Biển đẹp và phong phú”
 

*Nhật Bản với mục tiêu “quốc gia đại dương mới”

Với đường bờ biển dài và hàng nghìn hòn đảo, Nhật Bản sử dụng bền vững tài nguyên và bảo vệ môi trường biển là một trong các nhiệm vụ quan trọng nhất của Chiến lược biển quốc gia. Ngay từ năm 1945, Chính phủ Nhật Bản thành lập Kế hoạch phát triển tổng thể lần thứ nhất với vác vùng công nghiệp trọng điểm tập trung ở các vùng bờ biển. Tháng 4/2007, Nhật Bản cũng đã xây dựng và hoàn thiện các chính sách và kiện toàn cơ quan quản lý Nhà nước về biển, ban hành Luật cơ bản về biển, quy định kế hoạch cơ bản về biển được rà soát 5 năm 1 lần theo thực trạng.

Bên cạnh đó, Luật cơ bản về biển đã đặt ra mục tiêu đưa nước Nhật “trở thành nước đại dương mới” với định hướng phát huy biển làm giàu cho đất nước, trẻ em được thừa hưởng biển giàu có; thử thách với biển còn chưa được khai phá, tăng cường khoa học công nghệ để hiểu về biển; đi tiên phong và gắn với hòa bình, xây dựng nguyên tắc trung về biển; để biển gần hơn với con người, đào tạo con người để giữ biển…

Để đạt được điều này, Nhật Bản đã thúc đẩy ứng dụng công nghiệp biển; phát triển tri thức khoa học công nghệ; thúc đẩy chính sách quốc tế; đào tạo nhân lực về biển và tăng cường nhận thức cho người dân; liên kết, hợp tác quốc tế. Trong đó, nổi bật nhất là duy trì và bảo vệ môi trường biển bằng chính sách thực hiện bảo vệ môi trường biển trên cơ sở khuôn khổ quốc tế về mục tiêu phát triển biền vững (xác lập khu vực bảo tồn biển thích hợp, giảm thiểu rác thải ra biển, bảo vệ dải san hô); quản lý một cách toàn diện khu vực ven biển, duy trì năng suất cao và tính đa dạng sinh học; thực hiện giải pháp tổng thể hiện thực hóa “Biển đẹp và phong phú” trong khu vực biển Seto, đẩy mạnh khảo sát và nghiên cứu… Cụ thể hơn, Chính phủ Nhật Bản yêu cầu các cơ quan trực thuộc chính phủ phải đưa nội dung chống ô nhiễm môi trường vào kế hoạch hàng năm của đơn vị; ở đó phải cụ thể hóa các nội dung trong kế hoạch “Hành động xanh” của chính phủ, có các chương trình tập huấn cán bộ nhân viên nâng cao nhận thức về việc bảo vệ môi trường thông qua các hành động cụ thể như tiết kiệm điện, nước, giảm làm việc ngoài giờ, giảm các cuộc họp… Nhật Bản quan niệm rằng, bảo vệ môi trường khu vực là nền tảng tạo ra sự phát triển bền vững, ở đó chính quyền địa phương đóng vai trò hết sức quan trọng. Bởi vậy, Nhật đã xúc tiến chương trình môi trường với tên gọi “Kế hoạch quản lý môi trường khu vực nhằm ngăn ngừa ô nhiễm và bảo vệ môi trường tự nhiên” . Kế hoạch này được sự hỗ trợ kỹ thuật từ bộ môi trường Nhật Bản và sự đóng góp tài chính của nhân dân và doanh nghiệp từ các địa phương và tạo thành phong trào rộng lớn trên phạm vi toàn quốc. Nhờ đó, môi trường ở các đô thị lớn và một số địa phương ở Nhật Bản đã được cải thiện rất nhiều. Phong trào này cho đến nay vẫn được duy trì. Với những giải pháp cụ thể nêu trên, Nhật Bản đã trở thành  một quốc gia có nhiều thành công trong quản lý ô nhiễm môi trường, kinh nghiệm của họ được đánh giá cao ở các nước Đông Á.

* Mở ra triển vọng hợp tác về môi trường biển

Còn đối với Việt Nam, nhìn một cách tổng thể, sự phát triển của kinh tế biển, đảo ở nước ta vẫn chưa xứng tầm với các điều kiện và lợi thế sẵn có. Theo ước tính, quy mô kinh tế biển và vùng ven biển Việt Nam bình quân đạt khoảng 47- 48% GDP cả nước, trong đó GDP của kinh tế “thuần biển” mới đạt khoảng 20-22% tổng GDP cả nước. Bảo vệ môi trường biển vẫn bị xem nhẹ, công tác quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo còn đang ở giai đoạn đầu. Các văn bản quy phạm pháp luật mới được hình thành, mới bao quát những nội dung cơ bản cho công tác quản lý… Tại Hội thảo “Chính sách đại dương: Kinh nghiệm của Nhật Bản” diễn ra vào ngày 5/9 vừa qua, tại Hà Nội các đại biểu cũng nhìn nhận  những giải pháp mà người Nhật thực thi để bảo vệ môi trường đã mang lại rất nhiều thành công. Mặc dù có sự khác nhau về lịch sử, văn hóa, kinh tế, chính trị song những kinh nghiệm của họ trong quản lý môi trường đáng để cho nhiều quốc gia nghiên cứu và vận dụng trong đó có Việt Nam. Mới mới đây, tại buổi tiếp Bộ trưởng phụ trách chính sách đại dương của Nhật Bản Fukui Teru, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng đã đề nghị Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực môi trường, đặc biệt là môi trường biển. Trong cuộc gặp gỡ với Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà, ông Fukui Teru cùng cho biết, phía Nhật Bản có thể hỗ trợ các phương tiện như tàu nghiên cứu biển và đào tạo nguồn nhân lực để thực hiện các hoạt động này./.

Nguồn: http://www.monre.gov.vn

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.